سفر انسان با نویسنده گایا وینس

بررسی دوره

چه سفر شگفت‌انگیزی را پشت سر گذاشته‌ایم. ما به عنوان گونه‌ای متمایز حدود 300000 سال پیش پدید آمدیم و ابتدا در آفریقا گسترش یافتیم، سپس به آسیا، اروپا، استرالیا و نهایتاً آمریکای‌شمالی و جنوبی رسیدیم. از پل‌های زمینی عبور کردیم، دریاهای آزاد را پیمودیم و کشاورزی و شهرسازی کردیم. اما چرا تنها ما از میان نخستی‌های دیگر، مهاجری شدیم که مناطق تکاملی خود را ترک کرد؟ در میان عوامل متعدد، ویژگی‌های زیر نقش مهمی داشتند:

• همکاری: انسان‌ها توانایی نادری برای همکاری در مقیاس بزرگ فراتر از گروه‌های خویشاوندی یافتند. ما با هم شکار می‌کردیم، غذا به اشتراک می‌گذاشتیم، به هم آموزش می‌دادیم و پیوندهای اجتماعی ایجاد می‌کردیم که سفرهای طولانی و ادامه بقا در محیط‌های جدید را ممکن می‌ساخت.
• آتش: بهره‌برداری از آتش ما را موجود متفاوتی کرد. این امکان را داشتیم تا در مناطق سرد دوام بیاوریم، از حمله شکارچیان جلوگیری کنیم و غذا بپزیم؛ تبدیل مواد خام سخت به خوراکی‌های پرانرژی و آسان‌هضم باعث شد تا از جستجو و گردآوری بی‌وقفه رهایی یابیم و سفرهایمان پایدارتر شود.
• ابزارهای حمل: اختراع ابزارهای ساده برای حمل مانند کیسه‌ها، طناب‌ها، سبدها و پوست کیسه‌ها، انسان‌های نخستین را قادر ساخت تا آب، غذا، ابزار و کودکان را حمل کنند. این آزادی دست، برد حرکتی گسترده‌تر و پشتیبانی گروه‌ها را در فواصل دور فراهم کرد.

اکنون که از گروه‌های کوچک به میلیاردها نفر گسترش یافته‌ایم و در بیشتر نقاط این کره خاکی پراکنده شده‌ایم، خودمان قربانی موفقیت خود شده‌ایم. میلیون‌ها نفر هم‌اکنون در حال مهاجرت هستند؛ نه برای یافتن مرزهای جدید بلکه برای فرار از افزایش سطح آب، گرمای شدید، طوفان‌های سهمگین، بی‌ثباتی سیاسی و فقر رو به گسترش. به هر سوی که باشد، مهاجرت سرنوشت ما است.

سفر انسان این داستان حماسی را در 12 درس نیم ساعته که توسط Gaia Vince نویسنده، پژوهشگر و مجری برجسته علمی ارائه می‌شود، پوشش می‌دهد. ارائه‌هایی با چنین گستردگی کمتر دیده شده‌اند؛ از عصر حجر تا آینده، موضوعاتی در مردم‌شناسی، ژنتیک، باستان‌شناسی، اقتصاد، روان‌شناسی و علوم زمین را در بر می‌گیرد. محور اصلی دوره، مهاجرت است؛ حرکتی فراتر از جابه‌جایی، کلید موفقیت گونه ما و تجربه‌ای مشترک انسانی.

بازنگری در مفهوم مهاجرت

مهاجرت باستانی انسان که پیش‌تر تنها یک سفر ساده و یک‌طرفه از آفریقا تصور می‌شد، اکنون به عنوان فرایندی پیچیده، چندجهتی و مداوم شناخته شده است. کشفیات ژنتیکی نشان داده‌اند که انسان‌ها با گونه‌های دیگر بشر مانند نئاندرتال‌ها و دنیسووان‌ها تکثیر متقابل داشته‌اند که ویژگی‌هایی را وارد کردند که بقا در مناطق غیرگرمسیری را ممکن ساخته است. این مطالعات همچنین از چندین موج مهاجرت، مواردی که به بن‌بست رسیدند و بازگشت‌ها حکایت دارند. تغییرات اقلیمی؛ نه فقط کنجکاوی یا فتح، اغلب محرک جابه‌جایی مردم بوده است. و دور از آنکه تنها یک نکته جانبی در پیش‌تاریخ باشد، مهاجرت همچنان نیرویی ثابت است که شکل‌دهنده ما، سکونتمان و شیوه تطبیق ماست. سفر انسان نمونه‌های برجسته‌ای از این موارد را بررسی می‌کند، از جمله:

• نئاندرتال‌ها و دنیسووان‌ها: هنگام خروج انسان‌های مدرن از آفریقا، این گونه‌ها با سایر گونه‌های انسانی ملاقات و ادغام یافتند. ژن‌های نئاندرتال‌ها و دنیسووان‌ها به ما کمک کردند تا در مناطق سرد و هوای رقیق دوام بیاوریم؛ ویژگی‌های مفیدی برای زنده ماندن در مکان‌هایی که پیش‌تر مناسب نبودند.
• اولین مردم آمریکا: حدود 20000 سال پیش، انسان‌ها شروع به ورود به آمریکا کردند، احتمالاً در چند موج مختلف. برخی مسیرهای داخلی را دنبال کردند و برخی در کنار سواحل حرکت کردند و با طیف گسترده‌ای از اکوسیستم‌ها از آرکتیک تا تیرا دل فوگو سازگار شدند.
• خاستگاه هندواروپایی‌ها: حدود 5000 سال پیش، عشایر گله‌دار استپی به نام Yamnaya از آسیای مرکزی شروع به مهاجرت کردند. با خود ارابه‌ها، اسب‌ها و دانه‌های زبان‌هایی از هندی تا فارسی، اسپانیایی، روسی و انگلیسی را بردند.

آینده مهاجرت

مهاجرت تنها مردم را جابه‌جا نکرد؛ بلکه ایده‌ها، ابزارها، سلاح‌ها، مهارت‌ها و ساختارهای اجتماعی را گسترش داد. کشاورزی، شهرها و تمدن تنها به‌صورت مجزا به وجود نیامدند؛ بلکه نتیجه حرکت و اختلاط گروه‌های انسانی در مناطق مختلف بودند. حتی با ظهور شهرهای-دولتی و امپراتوری‌ها در دنیای باستان، تلاش‌های محدودی برای محدود کردن عبور مردم عادی از مرزهای منطقه‌ای وجود داشت. مرزها اغلب مبهم بودند و مگر در حضور نیروهای مسلح، حرکت عمدتاً بدون نظارت انجام می‌شد. مفهوم مرز ملی کاملاً کنترل‌شده برای بیرون نگه داشتن خارجی‌ها اختراعی مدرن است.

در بخش سوم پایانی سفر انسان، تحلیل می‌کنید چگونه این سیاست محدودکننده زیر فشار است. با تحولات اقلیمی و بحران‌های سیاسی که جمعیت‌های بزرگ را وادار به جابه‌جایی می‌کند، آنچه زمانی جریانی کنترل‌شده بود، اکنون موجی ناپایدار شده که دولت‌هایی را به چالش می‌کشد که هنوز مهاجرت را امری استثنایی می‌دانند، نه اجتناب‌ناپذیر. ایده‌های زمینه‌ای زیر کمک می‌کنند تا اتفاقات را توضیح دهیم:

• اقلیم بهینه: انسان‌ها در مناطقی با دمای میانگین سالانه بین 52°F تا 59°F به بهترین شکل رشد کرده‌اند. محصولات کشاورزی، دام‌ها و سیستم‌های اقتصادی ما دقیقاً برای این اقلیم تنظیم شده‌اند. هرچه بیرون از این دامنه باشیم، زندگی دشوارتر می‌شود.
• 150 تماس: ما بر اساس تکامل برای حفظ پیوندهای اجتماعی نزدیک با حدود 150 نفر ساخته شده‌ایم و ممکن است نسبت به غریبه‌ها محتاط باشیم. با این حال، جوامع پربار ما نیز شدیداً به غریبه‌ها وابسته‌اند، به‌ویژه با سقوط نرخ زاد و ولد. این یعنی باید راه‌هایی برای غلبه بر بی‌اعتمادی ذاتی و استقبال از مهاجران بیابیم.
• مرزهای ملی جدیدند: مفهوم هویت ملی متحد و دولت-ملت که آن را نمایندگی کند، معمولاً تا قرن نوزدهم شکل نگرفت. گذرنامه‌ها تا قرن بیستم به طور گسترده برای سفرهای بین‌المللی لازم نبودند.

نتیجه این است که مناطق مناسب برای سکونت انسان به سرعت در حال تغییر هستند، بسیاری از مکان‌ها غیرقابل سکونت می‌شوند، درحالی‌که نهادهای مدرن ما موانع مهاجرت را افزایش می‌دهند. سفر انسان چندین راهکار برای شکستن این بن‌بست ارائه می‌دهد. به هر صورت باید یاد بگیریم این میل مهاجرتی به قدمت خود گونه‌مان را بپذیریم. تا پایان دوره خواهید دید که درک مهاجرت به معنای درک خودمان است.

درس ها

نخستین مهاجر 

انسان‌ها گونه‌ای خانه‌به‌دوش نیستند. در حالی که پسرعموهای میمون ما به جنگل‌های گرمسیری که میلیون‌ها سال در آن ساکن بوده‌اند محدود مانده‌اند، ما در سراسر جهان پراکنده شده‌ایم. چه چیزی ما را به مهاجرانی چنین موفق تبدیل کرده است؟ اکتشاف خود را درباره عوامل کلیدی که به ما امکان سازگاری با مناظر، اقلیم‌ها، منابع غذایی و چالش‌های متنوع را داده و به ما اجازه داده‌اند از همه رقبای خود پیشی بگیریم، آغاز کنید.

چرا همکاری کلید موفقیت ماست؟

انسان‌ها با وجود تمام زیرکی‌شان، نمی‌توانند تنها زنده بمانند. همکاری کلید موفقیت در شرایط جدید است. داستان عبرت‌آموز و نافرجام سفر اکتشافی بورک و ویلز را در نظر بگیرید که در اواسط دهه 1800 برای کشف مناطق داخلی استرالیا راهی شد. با وجود تجهیزات استثنایی، این مأموریت به فاجعه انجامید – عمدتاً به این دلیل که رهبران آن دانش بومیان منطقه را نادیده گرفتند.

جابجایی خودمان و ابزارهایمان

دو نوآوری که گونه ما را به طور اساسی شکل دادند را بررسی کنید. آتش – و استفاده از آن برای پخت و پز – دسترسی به غذای غنی از کالری و با هضم آسان را فراهم کرد و زمان مورد نیاز برای یافتن غذا را به شدت کاهش داد. فناوری حمل و نقل، از کیسه‌ها و سبدها گرفته تا مشک‌های آب، به ما امکان حمل ابزار و لوازم ضروری را داد – قابلیتی منحصر به فرد در میان حیوانات. هر دو، سبک زندگی شکارگری را که محرک گسترش انسان بود، تغذیه کردند.

چگونه اشیاء با ارزش را برای مبادله اختراع کردیم؟

کشف کنید که چگونه تجارت مهاجرت انسان را تقویت کرد و زمینه را برای جوامع پیچیده فراهم آورد. گروه‌های اولیه کالاهای مازاد خود را با همسایگانشان در مبادلاتی سودمند برای هر دو طرف معاوضه می‌کردند. طولی نکشید که زیورآلات شخصی بسیار با ارزش – مانند مهره‌ها و جواهرات – وارد این چرخه شدند و بازاری برای اشیاء غیرضروری اما زیبا به وجود آوردند که به عنوان شکلی اولیه از پول عمل می‌کرد.

مهاجرت از آفریقا و سراسر جهان

مهاجرت بزرگ اجدادمان را در سراسر جهان دنبال کنید، با شروع از هومو ارکتوس که حدود 1.9 میلیون سال پیش از آفریقا خارج شد. هومو ساپینس حدود 80 هزار سال پیش به دنبال آن آمد و با سایر جمعیت‌های هومینین، به ویژه نئاندرتال‌ها و دنیسوواها، در هم آمیخت. حدود 20 هزار سال پیش، انسان‌ها وارد قاره آمریکا شدند و این قاره‌ها را در چندین موج در طول آخرین دوره یخبندان جمعیت‌گذاری کردند.

از شکار و گردآوری تا کشاورزی

اگر انسان‌ها برای مهاجرت زاده شده‌اند، چه چیزی اجداد ما را وادار کرد که تقریباً 12 هزار سال پیش ساکن شوند؟ ریشه‌های کشاورزی را بررسی کنید و اینکه چرا این عمل نسبتاً ناسالم و پرزحمت گسترش یافت. آیا کشاورزی ایده آنقدر خوبی بود که شکارچیان-گردآورندگان متحرک را متقاعد به تغییر شیوه زندگی‌شان کرد، یا خود کشاورزان اولیه به سمت بیرون حرکت کردند، زمین‌های جدیدی را تصرف کرده و جهان را تغییر دادند؟

چگونه مهاجرت ژن‌ها و فرهنگ‌های ما را تغییر داد؟

اروپایی‌های مدرن از سه جمعیت باستانی از نظر ژنتیکی متمایز نشأت می‌گیرند: شکارچی-گردآورندگان پیش از عصر یخبندان، کشاورزان اولیه از خاورمیانه، و گروهی که بعدتر از عشایر استپ اوراسیا به نام یامنایا رسیدند و بیشترین سهم ژنتیکی را به خود اختصاص دادند. این چادرنشینان مرموز چه کسانی بودند و چگونه بر نژاد و زبان‌های بخش بزرگی از جهان تأثیر گذاشتند؟

چگونه تمدن را اختراع کردیم؟

با رشد جمعیت انسان، نوع جدیدی از سکونتگاه‌ها پدیدار شد: شهر. پویایی این موجودیت‌های مصنوعی را بررسی کنید که به مراکز تجارت، حکومتداری و فرهنگ – و بیماری – تبدیل شدند. شهرها با جذب مردم از نزدیک و دور، تبادل ژنتیکی بی‌سابقه‌ای را fostered کردند. کشف کنید که آنها با چه سرعتی در دنیای مدرن شکل می‌گیرند، جایی که اکنون بیش از نیمی از بشریت در جوامع شهری زندگی می‌کنند.

مهاجرت در قرن 21

مهاجرت قدیمی‌ترین استراتژی بقای بشر است – و استراتژی‌ای که بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز خواهیم داشت، زیرا افزایش دما و سطح آب دریاها بخش‌های بزرگی از کره زمین را غیرقابل سکونت می‌کند. با جمعیت جهانی که اکنون از 8 میلیارد نفر فراتر رفته است، این جابجایی در مقیاسی بسیار فراتر از مهاجرت از آفریقا، یا گسترش به سرزمین‌های یخ‌زده سابق، یا هر یک از مهاجرت‌های بزرگ دیگر اجدادمان خواهد بود.

چگونه مهاجرت را دشوار کردیم؟

موانعی که مردم در حال فرار از جنگ، خشکسالی، استبداد یا سایر خطرات در جستجوی زندگی بهتر با آن روبرو هستند را در نظر بگیرید. امروزه، مرزهای ملی بزرگترین مانع آنها هستند – با این حال از نظر تاریخی، این مرزها یک اختراع بسیار جدید هستند. چگونه آنها پدید آمدند، و چگونه مفهوم هویت ملی در گونه‌ای که برای مدیریت زندگی اجتماعی در گروه‌هایی حداکثر حدود 150 نفره تکامل یافته بود، شکل گرفت.

اقتصاد مهاجرت

سهم اقتصادی در هر دو طرف مهاجرت چیست – مهاجران چه چیزی را به دست می‌آورند یا از دست می‌دهند، و جوامع پذیرنده به نوبه خود چگونه تحت تأثیر قرار می‌گیرند؟ بیاموزید که در بیشتر شرایط، مهاجرت می‌تواند یک پیشنهاد برد-برد برای همه طرفین باشد. مهاجران اغلب به دنبال دستمزدهای بالاتر و فرصت هستند؛ مناطق میزبان کار مورد نیاز، فعالیت اقتصادی افزایش یافته و کارگران جوان‌تر را برای کمک به حمایت از بازنشستگان به دست می‌آورند.

مرحله بعدی سفر انسان

همانطور که وارد قرنی از حرکت بی‌سابقه جهانی بشر می‌شویم، چگونه می‌توانیم عاقلانه پاسخ دهیم؟ این سخنرانی پایانی به بررسی موردی برای مدیریت مهاجرت می‌پردازد – نه صرفاً کنترل آن. با برنامه‌ریزی دقیق، می‌توانیم شهرهای کاملاً جدیدی بسازیم و جوامع پایدار و با عملکرد خوب را پرورش دهیم – حتی در حالی که برخی مناطق رها شده و برخی دیگر برای مقابله با واقعیت‌های تغییر اقلیم سازگار می‌شوند.