تحلیل کتاب‌سنجی: راهنمای نظری و عملی

آنچه یاد خواهید گرفت:

• درک اهداف و مزایای تحلیل کتاب‌سنجی 
• تمایز قائل شدن بین تحلیل کتاب‌سنجی و سایر متدهای پژوهشی مانند متا-آنالیز و مرور نظام‌مند ادبیات 
• انجام تحلیل عملکرد، نگاشت علمی، تحلیل استنادی، تحلیل هم‌استنادی، جفت‌سازی کتاب‌نامه‌ای، تحلیل هم-واژه‌ای و تحلیل هم‌نویسندگی
• استفاده از ابزارهای محبوب تحلیل کتاب‌سنجی مانند VOSviewer ،CiteSpace و SciMAT برای تجسم و تحلیل داده‌های استنادی
• انتخاب تکنیک‌های مناسب برای تحلیل کتاب‌سنجی
• گزارش‌دهی یافته‌های تحلیل کتاب‌سنجی به شیوه‌ای شفاف و مختصر
• به‌کارگیری تحلیل کتاب‌سنجی در حوزه‌های مختلف از جمله علوم پایه، مهندسی و علوم اجتماعی
• استفاده از شاخص‌های شبکه‌ای و خوشه‌بندی برای شناسایی روندهای پژوهشی
• شناسایی حوزه‌های پژوهشی نوظهور با استفاده از تحلیل کتاب‌سنجی
• توسعه درک جامع از تحلیل کتاب‌سنجی

توضیحات دوره

تحلیل کتاب‌سنجی به‌عنوان یک ابزار پژوهشی ضروری ظهور کرده است که بینش‌های ارزشمندی را در مورد خروجی انتشارات نویسندگان، مؤسسات و کشورها ارائه می‌دهد. این روش به پژوهشگران امکان می‌دهد تا روندها را شناسایی کنند، حوزه‌های پژوهشی را نگاشت نمایند و تأثیر انتشارات پژوهشی را ردیابی کنند. هدف این دوره ارائه درکی جامع از تحلیل کتاب‌سنجی، به همراه مهارت‌های عملی لازم برای انجام تحلیل شخصی است.

دوره با مقدمه‌ای بر تحلیل کتاب‌سنجی آغاز می‌شود؛ جایی که اهداف، مزایا و تفاوت آن با سایر روش‌های پژوهشی مانند متا-آنالیز و مرور نظام‌مند ادبیات آموزش داده می‌شود. همچنین بینش‌هایی در مورد پرسش‌های پژوهشی محبوبی که تحلیل کتاب‌سنجی می‌تواند به آن‌ها پاسخ دهد، ارائه خواهد شد.

در ادامه، به بررسی تکنیک‌های مختلف تحلیل کتاب‌سنجی، از جمله تحلیل عملکرد، نگاشت علمی، تحلیل استنادی، تحلیل هم‌استنادی، جفت‌سازی کتاب‌نامه‌ای، تحلیل هم-واژه‌ای، تحلیل هم‌نویسندگی، شاخص‌های شبکه‌ای، خوشه‌بندی و مصورسازی داده‌ها پرداخته می‌شود. یاد خواهید گرفت که چگونه از هر یک از این تکنیک‌ها برای استخراج بینش‌های معنادار از داده‌های استنادی استفاده کنید و چگونه می‌توان از آن‌ها برای ارزیابی خروجی پژوهش استفاده کرد.

در بخش پایانی، رویه تحلیل کتاب‌سنجی آموزش داده می‌شود که شامل تعریف هدف و دامنه مطالعه، انتخاب تکنیک‌های مناسب، جمع‌آوری داده‌ها، اجرای تحلیل و گزارش‌دهی یافته‌ها است. چگونگی استفاده از ابزارهای محبوب تحلیل کتاب‌سنجی مانند VOSviewer ،CiteSpace و SciMAT برای تجسم و تحلیل داده‌های استنادی نیز آموزش داده خواهد شد.

در پایان این دوره، درک جامعی از تحلیل کتاب‌سنجی به همراه دانش و مهارت‌های لازم برای انجام تحلیل شخصی خواهید داشت. چه پژوهشگر باشید، چه دانشگاهی یا حرفه‌ای، این دوره شما را به ابزاری ارزشمند برای ارزیابی و سنجش تأثیر پژوهش مجهز می‌کند. قادر خواهید بود از تحلیل کتاب‌سنجی برای شناسایی حوزه‌های پژوهشی نوظهور، ارزیابی تأثیر انتشارات و اتخاذ تصمیمات آگاهانه در مورد استراتژی پژوهشی استفاده کنید.

این دوره برای چه کسانی مناسب است؟

• پژوهشگران، دانشگاهیان و متخصصانی که به دنبال افزایش تأثیر پژوهشی خود هستند.
• دانشجویان تحصیلات تکمیلی که به دنبال کسب مهارت‌های پژوهشی عملی هستند.
• پژوهشگران و دانشگاهیان علاقه‌مند به تحلیل کتاب‌سنجی.
• افرادی که به دنبال ارزیابی روندهای پژوهشی و اتخاذ تصمیمات آگاهانه درباره استراتژی پژوهشی هستند.
• کتابداران یا متخصصان علم اطلاعات که می‌خواهند به پژوهشگران مؤسسات خود در ارزیابی و سنجش تأثیر پژوهش کمک کنند.